การเตรียมตัวและอุปกรณ์ก่อนเริ่มให้อาหารสายยางการเตรียมความพร้อมก่อนเริ่มให้อาหารทางสายยาง (Tube Feeding) ถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย เช่น การติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร หรือการสำลักอาหารเข้าสู่ปอด การเตรียมตัวและอุปกรณ์อย่างเป็นระบบจะช่วยให้ผู้ดูแลสามารถให้อาหารได้อย่างราบรื่นและปลอดภัยตามมาตรฐานสากลครับ
โดยสามารถแบ่งการเตรียมตัวออกเป็น 3 ส่วนหลัก ๆ ดังนี้:
1. การเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมสรรพ (Equipment Checklist)
แนะนำให้จัดเตรียมอุปกรณ์ทั้งหมดวางไว้บนถาดสะอาดใกล้ ๆ เตียงผู้ป่วย เพื่อความสะดวกในการหยิบจับและป้องกันการปนเปื้อนครับ
กระบอกให้อาหาร (Syringe): ขนาดมาตรฐาน 50 cc หรือ 60 cc (ชนิดหัวต่อกว้างสำหรับให้อาหาร หรือ Catheter Tip)
กระบอกตวงอาหาร (Feeding Container/Bag): หรือแก้วสะอาดสำหรับใส่อาหารเหลวที่คำนวณปริมาณเรียบร้อยแล้ว
อาหารเหลวสำหรับผู้ป่วย: อาหารสูตรสำเร็จรูปชงเสร็จใหม่ ๆ หรือ อาหารปั่นผสมเอง (Blenderized Diet) ที่ผ่านการกรองอย่างละเอียดจนเนียนเป็นเนื้อครีมเหลว และมีความอุ่นกำลังดี (อุณหภูมิห้องหรืออุ่นพอดี)
น้ำต้มสุกสะอาด (อุ่น): ปริมาณประมาณ 50–100 cc สำหรับใช้ดูดล้างสายยาง (Flush) ก่อนและหลังให้อาหาร
แก้วน้ำสะอาด 2 ใบ: ใบแรกสำหรับใส่น้ำสะอาดล้างสาย ใบที่สองสำหรับใส่เศษอาหารค้างกระเพาะที่ดูดออกมาเช็ก (ถ้ามี)
อุปกรณ์สุขอนามัย: สบู่เหลวล้างมือ, กระดาษทิชชูอเนกประสงค์, ผ้าเช็ดมือสะอาด และถังขยะใบเล็กใกล้ตัว
2. การเตรียมตัวผู้ดูแล (Sanitation & Hygiene)
เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยที่ใส่สายยางมักจะอ่อนแอกว่าคนปกติ ความสะอาดของผู้ดูแลจึงเป็นเรื่องที่ห้ามละเลยเด็ดขาด:
ตัดเล็บให้สั้น: และถอดเครื่องประดับ เช่น แหวนหรือนาฬิกา ออกก่อน เพื่อไม่ให้เป็นที่สะสมของเชื้อโรค
ล้างมืออย่างถูกวิธี: ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดนานอย่างน้อย 20 วินาที (เน้นตามซอกนิ้ว ข้อมือ และหลังมือ) จากนั้นเช็ดให้แห้งด้วยผ้าสะอาดหรือทิชชูแผ่นใหม่
สวมหน้ากากอนามัย: (หากผู้ดูแลมีอาการไอ จาม หรือเป็นหวัด) เพื่อป้องกันละอองน้ำลายกระเด็นลงไปปนเปื้อนในอาหารของผู้ป่วย
3. การเตรียมตัวและจัดท่าทางผู้ป่วย (Aspiration Prevention)
การจัดท่าทางที่ถูกต้องเป็นกฎเหล็กสากลในการ "ป้องกันการสำลัก" ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตครับ
จัดท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน (Fowler's Position): ปรับระดับเตียงของผู้ป่วยให้หัวสูงขึ้นทำมุม 30 - 45 องศา หรือหากผู้ป่วยสามารถนั่งทรงตัวได้ดี ให้จัดนั่งเก้าอี้หรือนั่งพิงหัวเตียงทำมุม 90 องศาเลยจะดีที่สุดครับ
ข้อควรระวัง: ห้ามให้อาหารในขณะที่ผู้ป่วยนอนราบเด็ดขาด เพราะอาหารจะไหลย้อนกลับขึ้นมาทางหลอดอาหารและหลุดเข้าสู่ปอดได้ง่ายมาก
สังเกตอารมณ์และสภาพร่างกาย: ตรวจดูว่าผู้ป่วยตื่นดีหรือไม่ มีอาการไอ หอบเหนื่อย หรือคลื่นไส้อาเจียนอยู่ก่อนหน้าไหม หากผู้ป่วยมีอาการหอบเหนื่อยรุนแรง ควรรอให้อาการทุเลาลงหรือปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มให้อาหารครับ
